Londens Dagboek: aantekeningen uit een gekkenhuis

De begrotingstoespraak van de Britse minister van Financiën Alistair Darling zal de geschiedenis ingaan als de duurste slaappil ooit. Een klein uur lang probeerden de aanwezigen in het Lagerhuis wakker te blijven bij het hypnotiserende effect van Darlings monotone stemgeluid, gebrek aan inspirerende ideeën en zinnen die, de sociaal-democratische beginselen indachtig, allemaal even lang waren. Het ene Kamerlid controleerde de kwaliteit van zijn oorsmeer, een ander las stiekem de krant en op de tribune voor Hogerhuisleden sloop Lord Howe, de legendarische minister van Financiën in de nadagen van Thatchers bewind, na tien minuten weg.

Lord Geoffrey Howe is van de lichting penningmeesters die sterke drank – in zijn geval whisky – nuttigden tijdens de presentatie van de begroting, een traditie waar ironisch genoeg een einde aan kwam met het aantreden van de Schotse Raj. Gordon Brown zwoer bij mineraalwater, terwijl zijn opvolger Darling het houdt op kraanwater. Mineraalwater – de drank van New Labour – is uit de gratie geraakt vanwege de nadelige effecten voor het milieu. Maar de overheid heeft nog grotere ambities en bindt, na het Ardennenoffensief tegen de rokers, langs financiële weg de strijd aan met de liefhebbers van bier en goedkope wijn. ‘Dit is een begroting voor Calais’, merkte een commentator op, refererend aan de Franse kustplaats, waar veel Britten hun genotsartikelen vandaan halen.

Vanzelfsprekend worden ook roken, vliegen en autorijden duurder, terwijl rijke buitenlanders in de nabije toekomst een extra belasting tegemoet kunnen zien, wat er vooral toe zal leiden dat ze hun domicilie elders zullen kiezen. Het officiële motief voor deze sin taxes zijn de volksgezondheid, openbare orde en bescherming van het milieu, maar volgens veel Britten is het Browns presbyteriaanse afkeer van alle plezier zonder direct nut. Brown is de laatste maanden geregeld geportretteerd als een Stalin-lite, maar een vergelijking met Oliver Cromwell is beter op z’n plaats. In The Daily Telegraph schreef columniste Rachel Sylvester dat het politieke debat van nu een reprise is van de burgeroorlog tussen de Cavaliers van koning Karel I en de Roundheads van Cromwell. Laatstgenoemden trokken indertijd op succesvolle wijze ten strijde tegen herbergen, theaters, het papisme, make-up, kerstmis en voetballen op zondag. Pas met de restauratie onder Karel II, de vrolijke koning, brak de grauwsluier van de puriteinen.

De hedendaagse cavaleristen vormen een interessante coalitie van de koninklijke familie, de Conservatieven, vossenjagers, libertarische socialisten, pubeigenaren, hedonisten en de schrijfster Fay Weldon, die walgt van het ‘neo-cromwelliaanse Groot-Brittannië’. Her en der in het land tekenen zich haarden van verzet tegen de Roundheads af, zoals in Halifax, waar een pubeigenaar een bordje aan de deur heeft opgehangen met de mededeling dat landvoogd Brown niet welkom is. Voor levensgenieters zullen er nog zware tijden aanbreken, zeker wanneer Brown besluit te luisteren naar Julian Le Grand, professor aan de London School of Economics, voorzitter van Health England en regeringsadviseur. Niet alleen wil Le Grand een speciaal pasje voor rokers invoeren, ook wil deze ‘egghead’ bedrijven verplichten werknemers een dagelijks fitnessuur aan te bieden. Werknemers zijn niet verplicht deel te nemen. Nog niet.

PATRICK VAN IJZENDOORN