Ingedeeld onder: Zonder categorie
 |
||
| Foto van Ed van der Elsken | ||
 |
|
|
“Verreweg mijn grootste ergernis is nu geworden dat ik de langste tijd in Canada ben geweest en naar Holland terug moet. Niet dat ik mij hier zo buitensporig heb geamuseerd, maar als ik aan de Apollolaan denk of aan de Hollandse literatuur, overweeg ik ernstig katholiek te worden.”
Wanneer Reve hem heeft medegedeeld dat hij bij De Bijenkorf boeken van zijn literaire vriend gaat verkopen schrijft Hermans:
“Het is een nobel voornemen van je, mijn werkjes in De Bijenkorf aan de man te willen brengen; ik ben je er zeer dankbaar voor en zeer nieuwsgierig naar je ervaringen. Ikzelf kon helaas niet besluiten mij in dienst te stellen van die goede doel. (…) Op die boekenmarkt, waar je, geloof ik, niet eens mag roken, zou ik na enige uren gaan gillen en de boel in brand steken…”
Reve had toen al hele andere zorgen:
“Ook vraag ik mij af wat ik het eerst zal worden: kaal of grijs. Beide processen strijden op het ogenblik om de voorrang. Schrijf mij niet terug dat ik moet masseren, of Lotion Pekelharing moet gebruiken.”
Hermans’ pessimisme is alom tegenwoordig, zelfs wanneer hij over zijn zoontje schrijft:
“Ruprecht is gezond, zeer vrolijk en vol vertrouwen in de medemens. Dat was ik ook toen ik die leeftijd had en nog veel te lang daarna, dat kan ik bewijzen. – Hij moet nog veel leren.”
Zeer kritisch reageert Hermans wanneer Reve besluit in het Engels te gaan schrijven. Volgens Hermans is het vrijwel onmogelijk om je gedachten en gevoelens goed te kunnen uiten in een vreemde taal, tenzij je daar al als kleuter mee begint. Engels is extra moeilijk. Terwijl de grammatica eenvoudig is, is het idioom verschrikkelijk moeilijk. Er zijn zoveel verschillende manieren om iets te zeggen. Na een tijdje zou Reve dit moeten erkennen en doet hij iets uniek: hij vindt het Reviaans uit, een taal die iedere Nederlander kan begrijpen, maar niemand kan spreken of schrijven. Het enige voordeel van het Nederlander-zijn is de mogelijkheid om Reve te lezen, en toch zijn er mensen die geen gebruik maken van dit voorrecht… Ik ga hier zo lang op in omdat het ook een persoonlijke kant heeft, daar Jaya en ik beiden spreken in onze tweede of zelfs derde taal, hetgeen niet altijd even gemakkelijk is. Engels zou ik nooit echt goed beheersen. Een paar jaar geleden had ik even het voornemen om in het Engels te gaan schrijven nadat Boris Johnson had gezegd: waar schrijf je niet eens een stuk voor The Spectator. Ik ben daaraan begonnen, maar heb het nooit durven insturen omdat de kwaliteit ondermaats was, zeker voor een blad waar alles draait om stijl en gebruik van goed Engels. Trouwens, pas achteraf besefte ik dat het natuurlijk geen echt verzoek was, maar een vorm van beleefdheid.
Ik sluit dit stukje af met een stukje advies van de anglofoob Hermans aan Reve, die zich vestigde in Notting Hill, dat toen nog een achterbuurt vol yardies was:
“Beste Gerard, houd je goed tussen die Engelse barbaren.”
Het doel van mijn rookvakantie was een interview met Filosofie Magazine in Café Scheltema, een goed gesprek met een intelligente, vriendelijke literatuurwetenschapper/filosoof/schrijver. Gaf een goed gevoel. Een en ander ging vooraf met een fotosessie. Pas toen ik de foto’s zag besefte ik iets vreselijks: met mijn slaperige kop had ik de lelijkste trui aangedaan die ik heb in mijn uitdijende kledingcollectie. Een grijs-rode trui. Dat grijze kan nog wel, maar dat rode! En het motief. Maar misschien is het ook wel goed, want ik zie eruit als een filosoof (of een nerd, zoals Jaya opmerkte, haha). Welaan, we zullen zien of het de verkoop positief of negatief beïnvloedt.
Op maandag even langs De Groene geweest – altijd een feest, nog wel - en in cafe Kale iets gedronken met een vriendin die ik al veels te lang niet gezien had. Heb zelfs even wat Nederlandse kranten gelezen en het werd me ten moede toen ik las dat de Europese Unie bezwaar maakte tegen Italiaanse mozzarella vanwege weet ik veel wat. Waar bemoeit men zich in Godesnaam mede? Elders las ik dat een VVD’er met de naam Toine Manders wil dat Engeland uit het politieke deel van de Unie gaat. Misschien is dat maar beter ook inderdaad, om dat zinkende schip zo snel mogelijk te verlaten. Opgewekt werd ik van een ander zinkend schip: in Canada zijn vier zeehondenjagers verdronken in het ijskoude water nadat hij bootje zonk. Soms geeft God een levensteken.
Even me de buurvrouw van een hoog gepraat die me treurig mededeelde dat een van haar katten ene roodborstje had gevangen, voor de lol en niet om op te peuzelen. Kon hij geen musje pakken, informeerde ik. Ze vertelde me dat die er amper mee zijn, en dat is inderdaad zo. Het komt doordat mensen steeds vaker, uit luiheid, hun tuin met stenen dichtplakken. Je zou eens gras moeten knippen. Het draagt bij tot de steriele wereld waarin we verzeild raken.
De reis naar Groot-Barbarië terug verliep voorspoedig. In de wachtruimte van Shiphol liep een dame rond die mensen doorzaagde over hun ervaringen met Shiphol. Naast me zei een Yank dat hij vond dat er te weinig veiligheidsmededelingen waren. Ik wilde vragen of hij wel helemaal gezond was, maar hield mijn mond. De veiligheidsclowns wilden dat ik mijn laptop uit mijn tas haalde, wat niet meeviel omdat deze lag onder tien vegetarische pakjes met worsten, burgers en satee van Albert Heyn, plus biologische kattenvoer van de natuurwinkel. Ik zei hem nog dat een passagier op Heathrow zijn laptop juist in de tas moet laten. Hij zei dat Schiphol andere regels heeft, waarop ik zei dat dat nonsens was omdat het Europese regels zijn. Toen kapte hij de discussie.
De landing was bijzonder fraai omdat we pal over Windsor Paleis vlogen, met iets verderop Eton en het bedrijvenpark van Slough. En over een hotel met de naam Renaissance. Waarom zijn er geen hotels met namen als Medieval of Stone Age? Reeds in het toestel kwam de panicologie op me af, toen ik een exemplaar van het sufferdje Metro onder ogen kreeg: in chocholadeletters stond er de voorpagina dat een worstje per dag tot de gevreesde ziekte kan leiden. Ja, het leven zelf ook, geloof ik.
En in de metro las ik dat Ken Leninstone heeft toegegeven dat hij al drie belangrijke ideeën van Boris heeft gejat. Met andere woorden: hij steunt niet alleen dieven, hij is er zelf ook eentje. Ik zou hier eigenlijk een foto van deze gauwdief moeten plakken – opsporing verzocht: man met puist, nasale stem en gat in de hand – maar zoals grote predikanten als Bono Vox en MLK ooit zeiden: je moet het duister niet bestrijden, maar het licht lichter maken. Vandaar:
Op Londen Bridge ruzie gemaakt met een figurant van Londen Transport. Hoewel ik een kaartje naar Greenwich had gevraagd, bleek ik een kaartje naar London Bridge te hebben gekregen. Het met puisten bedekte stuk ongeluk vertelde me dat ik maar een nieuw kaartje moest kopen, waar ik hem mede deelde dat hij haar de hel kon gaan. Vervolgens nam ik een (gratis) sluiproute naar huis. Duurde langer, maar dit is een principezaak.
Soms moet ik denken aan de titel van een aflevering uit Brideshead Revisited:
“Sebastiaan tegen de wereld”.
En tegen Southeastern railways in het bijzonder. Ditmaal was het een zekere Frances Kennedy die me uitlegde dat de keiharde pieptonen bij het opengaan van de deuren bedoeld zijn voor de blinde passagiers. Met andere woorden we helpen de blinden door de anderen doof te maken. En zijn het niet blinden die een beter gehoor hebben dan wie ook, dus helemaal geen tonen nodig hebben. Zou dat zijn opgekomen bij mejuffrouw Frances Kennedy of tikt ze maar wat tijdens het feilen van haar roze nagels door?
Over glazen gesproken: minister van financiën Alistair Darling is trouwens niet meer welkom in honderden pubs, dit vanwege zijn eerste stappen naar een algehele drooglegging. Volgens de onnavolgbare Simon Heffer ging dat niet ver genoeg. Hij stelt voor om elke minister te verbannen uit pubs.
“Ban the whole Government, not merely to teach them all a lesson, but to spare innocent drinkers the horror of standing at a bar next to the likes of Hazel Blears and Ed Balls. And to keep out the likes of Peter Hain, I think we should apply it to ex-ministers too.”
Ja, je zult naar aan de bar staan met zo’n nieuwe rooie, zo’n half-pinter zoals ze een slappeling hier noemen.
Dit alles zeggende moet ik toegeven dat Boris momenteel helemaal niet meer drinkt. Sowieso is hij ‘zichzelf’ niet meer, om maar eens een vreselijke uitdrukking te benutten. Dat is de invloed van een Australische adviseur die de Tories raad gaf bij de verloren verkiezingen van 2005 en het nog eens mag proberen. Opeens hoorde ik Boris praten over ‘child poverty’… Wat? Kinderen die in armoe leven? Kinderen hier hebben teveel geld, dat is het probleem! Maar het is nu eenmaal modieus om te praten over armoe. Mensen zijn verwend en lui. Jaya stond in de keuken op haar werk iets af te wassen. Een gootsteen verderop begon een man tegenover haar te klagen over een kraan die een beetje loszit. Jaya reageerde superieur: “Mij hoor je niet klagen. Er zijn landen waar kinderen 20 kilometer lopen voor een beetje vies drinkwater.” Toen hield deze verwende ambtenaar even zijn bek. That’s my girl!
Bepaald opgewekt werd ik van een stukje over een 33-jarige jongeman van Caribische komaf met de naam Stephen Wiltshire, uit de Londense wijk Fulham. Al op zijn derde werd hij gediagnosticeerd als zijnde autistisch, en in het bezit van een groot talent: tekenen. Dat heeft hem een eigen galerie opgeleverd aan de Pall Mall, de straat waaraan de meeste Gentleman’s Clubs liggen. Onlangs heeft hij met een helikopter kort boven Londen gecirkeld om de stad de daarop volgende vijf dagen minutieus na te tekenen, uit zijn blote hoofd. De tekening is te groot om hier te plakken dus heb ik als alternatief zijn tekening van St Pancras gekozen.
Vanuit Nederland goede tijding: mijn boek is uit en ligt misschien al in de boekwinkels. Ik hoop dat iedereen inmiddels een invitatie heeft ontvangen voor de presentatie op 20 april… Bovendien staat in een gerenommeerd, tijdens de Tweede Wereldoorlog opgericht weekblad een interview met me en mijn collega in de Lichtstad. Zit me al af te vragen hoe dat nu moet, het die blauwe herdenkingsplaquette op de muur van mijn Amsterdamse studiowoning (“Hier woonde de eminente schrijver Patrick van IJzendoorn 1997 – 20..), daar ik op drie hoog woon en niemand deze plaquette vanaf de straat kan zien, terwijl wanneer men deze op ooghoogte hangt, men het misleidende idee kan krijgen dat de dronkenlap op de begane grond een groot denker en schrijver was. Zorgen, zorgen.
Donderdag wederom naar Ealing. Voor het gemeentetehuis stond een nieuwe bordje in het kader van de algehele debilisering: ‘fire assembly point’, het brandverzamelpunt. Iets verderop werd een ’speed awareness workshop’ georganiseerd. En ik begin me in toenemende mate te ergeren aan het fenomeen ‘kijkwijzer’. Wie heeft die onzin ooit bedacht?
Worden we door al die nonsens gelukkiger? We eten beter, drinken minder, roken minder en hebben mee besteedbaar inkomen dat een kwart eeuw geleden, maar zijn we ook gelukkiger?
Binnenkort komen leden van een Masai-stam naar Londen om deel te nemen aan de marathon. Ter voorbereiding moest ze een spoedcursus moderne Westerse cultuur volgen, waarin werd gemeld dat forensen nooit lachen omdat iedereen zijn werk haat. Tevens stond in de cursusfolder
hoe ze zich moeten gedragen. Dat leverde deze brief op waar ik de week mee afsluit:
Sir – You report that a group of young Maasai men are coming to Britain to compete in the London Marathon, and are being told how to behave. Could this information also be given to teenagers in Britain? As the full four-page leaflet may tax the reading skills of those who have received only 10 years of a British education, we might start with some “basics”: leave your weapons behind when socialising, dress decently, don’t urinate in public.
John Haythorne, Woking, Surrey
Momenteel geen reacties tot nu toe
Plaats een reactie
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <pre> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>
