Gearchiveerd onder: Geen categorie
Vanuit Londen stuurde mijn Franse collega S. me een gedicht van Baudelaire, over Amsterdam.
Mijn Frans is bar slecht, maar deze zinnen kon ik volgen en troffen me:
Les canaux, la ville entière,
D’hyacinthe et d’or ;
Le monde s’endort
Dans une chaude lumière.
Werd een beetje chagrijnig door deze zin in een Groene-stukje, welke lijkt te bewijzen dat de anti-rook lobby zelf ingangen heeft gevonden bij het mooiste weekblad van Nederland:
“Helaas is het nut van een rookvrije ruimte nog niet doorgedrongen bij Jabri’s publiek.”
Hoezo helaas? Sinds wanneer is een café een gezondheidsclub? Over welk nut gaat het hier? Kort daarvoor had ik trouwens een goed hoofdredactioneel gelezen dat echter, weer eens!, werd verpest door een stichtelijke slotzin:
“En nu maar hopen dat deze minister uit de dikke mist kruipt en staat voor échte openheid.”
Een dag na mijn aankomst werd ik overvallen door een laaghangende mist van melancholie. Reden was de uitwedstrijd van Ajax in Hamburg tegen de plaatselijke SV. Ik moest terugdenken aan mijn tocht naar Hamburg in het najaar van 1987, met enkele vrienden van Vak F, wier namen ik niet meer weet, op Bert Geitenbeek na. Wat zou er van deze Soestenaar geworden zijn? We hadden een goedkoop hotel op de Reeperbahn en na de wedstrijd stonden we met een man of veertig oog in oog met zo’n honderd HSV-fans, die ons de stad uit wilden hebben. We werden gered door de fans van St Pauli, het anarchistische broertje van de rijke sportvereniging. Ajax won indertijd ook met 0-1, dankzij een doelpunt van de draaikont Henny Meijer. Maar toen besefte ik dat dit 21 jaar geleden was. Eenentwintigjaar. Ik word oud, maar heb gelukkig mijn haar nog, met hier en daar een grijze pluk.
Vond mezelf op donderdagochtend terug bij de Hema op de Nieuwedijk, met in mijn handen drie prittstiften en een kalfsleverworst (voor een collega). Het was een klassiek geval van ‘de verkeerde rij’ of ‘de andere rij gaat sneller’. Er stonden drie vrouwen voor me, dus ik had het kunnen bevroeden. De eerste dame stond een uur te kwekken of klagen, ik weet het niet, over een pepermolen die ze voor 6.95 euro wilde aanschaffen. Goed, tweede klant. Alles leek voorspoedig te verlopen totdat ze wilde betalen. Ze had net gepind, in de Hema zelf, maar was het geld er vergeten uit te halen. En het pinsysteem lag plat. Hele beurs leeggehaald, alles centen en euro’s geteld. Net genoeg, had ze bij zich. Okay, ik stond inmiddels 20 minuten te wachten. Volgende patiënt: had een mand vol babykleertjes. Die moest allemaal worden gevouwen. Nog een geluk dat er geen strijkbout stond. Enfin, op enkele van die kleertjes scheen tien eurocent korting te zitten, wat de caissière niet wist. Discussie. Manager erbij. En toen was ik aan de beurt. En binnen een minuut weer buiten. Zou een aparte vrouwenkassa helpen?
Op donderdag wezen schaken bij mijn oude club en tot de gelukkige ontdekking gekomen dat ik het nog kan, getuige een remise tegen de beste speler van de club. Ik ben zeer gevoelig voor sfeer en die is altijd goed aan de Quellijnstraat, dit in tegenstelling tot aan het koude noodgebouw aan de Golden Lane in de Barbican. De dag erna op Paleis Westeinde langs geweest waar het rookverbod, lang na te zijn uitgeroepen, nu ook wordt nageleefd. Echter, voor bezoek uit Engeland en alsmede het bezoek van nestor van de Neerlandse journalistiek wordt op een geheim kamertje een uitzondering gemaakt. Laten we het een discretionaire bevoegdheid noemen, of gewoon gedoogbeleid. A-modieze verschijnselen in ons universum van regeltjes, procedures en gehoorzaamheid.
Ter plaatse ontving ik een exemplaar van The Times Literary Supplement, met daarin een eloquente recensie van Frederic Raphael over de brieven van Dirk Bogarde.
Van zo’n zin geniet ik:
“Tempted briefly to presume on my acquaintance with him, I chose to hide myself behind a courtesy newspaper.”
De woordkeuze, het ritme!
Bij de post vond ik een onpersoonlijk schrijven van het ministerie van volksgezondheid over een Elektronisch Patiëntendossier. Het bleek dat iedereen automatisch meedoet, tenzij je een brief terug stuurt met daarbij een kopie van een paspoort. Principieel volstrekt onjuist, maar het past wel bij de verlichte dictatuur waar we levend, en veelal nietsvermoedend zijn beland. Even later heb ik een poging ondernomen om een nieuwe identiteitskaart te bestellen. Onnodig te zeggen dat zo’n pas me geheel niet aanstaat, maar het is wel handig omdat je in Engeland voor elke scheet je paspoort dient op te sturen, wat ik liever niet doe. Ik had een mooie pasfoto bij me, maar mijn mond stond een klein beetje open, op z’n Keira Knightleys. De ambtenaar vond het daarom een ongeschikte foto. Toen liet ik hem mijn paspoort zien waar precies dezelfde foto in stond. Mokkend ging hij naar zijn chef toe, om terug te komen met nog een smoes: op beide documenten mag niet dezelfde foto staan.
‘s Avonds gedineerd met mijn uitgever bij November aan de Spuistraat. Gepraat over de Filosofie Agenda van 2010 en een beetje bij zitten roddelen. Hij vindt dat ik mezelf te veel herhaal en mijn repertoire moet verbreden. Daarna een vriendin misgelopen bij Tuschinski waar we naar een documentaire zouden gaan over Auschwitz. De organisatie van de IDFA is trouwens niet meer wat het was. Ja, alles wordt minder. Ik zal het blijven herhalen tot mijn sterfbed. Op straat zag ik veel geüniformeerde dienstkloppers die lichtloze fietsers lastig vallen. Levensgevaarlijk, want je moet voortdurend om je heen kijken om aan de premiejagers te ontkomen.
Zaterdagavond het langverwachte diner bij een vriendin in Zuid, met haar vriend, een collega van De Groene en zijn jonge bruid. Zoals gebruikelijk werd het een avond Patsy-plagen. Hoe komt het toch dat niemand mijn politieke vergezichten serieus neemt? De genoemde Groene-collega, de nestor van de redactie, vertelde een anekdote over het moment waarop hij het eerst van me hoorde. De toenmalige hoofdredacteur omschreef mij als een talentvolle jongeman (of verzin ik dit er nu bij?) die zó rookt, waarna hij een dandyistisch rookgebaar maakt. Een ander onderwerp van gesprek waren de vermeende voordelen van de vrije markt. Het favoriete voorbeeld van de liberalen is de telefoonmarkt, maar niemand vermeldt erbij dat de vaste abonnementtarieven onder het dragonder Annemarie Jorritsma zijn verdubbeld.
Eenmaal thuis las ik dat Bob Wade was gestorven aan een longontsteking, de hoogbejaarde schaker die ik begin dit jaar thuis had opgezocht om te vragen na zijn ervaringen met Bobby Fischer, voor wie hij een soort secondant was en in de nazomer heb ik hem nog zien spelen op de Staunton Memorial. Ik moest na het lezen van dit bericht meteen aan zijn katten denken. Waar zullen die heengaan? In ieder geval heeft de schaakwereld weer een mooi mens verloren. In de obit van The Daily Telegraph werd ook naar zijn katten gerefereerd:
“For players who were going to compete abroad or represent England, a visit to Wade’s house in Blackheath was almost de rigueur. Such was the flow of players and authors to his home that it was necessary to make an appointment well in advance. There was always tea and sympathy if one had played badly, and he gave his assistance with enthusiasm and free of charge. The only stipulation was that the visitor had to tolerate Wade’s cats.”
Heb me verdiept in een lijst met de 50 meest inspirerende gebouwen in Engeland. Geen Gherkin, geen Battersea Power Station, maar wel twee gebouwen bij ons in de buurt, waaronder de winnaar, het Laban Centre in Deptford. ontworpen door Van Herzog en De Meuron. Het is een dansschool welke van buiten lijkt op magazijn van Van Gend & Loos, maar dan met wat felle kleurtjes. Ik zie er de schoonheid niet van in. Op de 32e plaats stond het Indigo Jones’ Queen’s House in Greenwich Park, wat veel mooier is. Andere interessante gebouwen zijn Lloyds of London op de vierde plaats en, vier plekken lager, het kantoor van The Economist van het echtpaar Smithson. Het meest opmerkelijke gebouw vind ik echter Broch Mousa, een overblijfsel uit het IJzeren Tijdperk op een onbewoond eiland aan de Noordoostkust:
Op maandag reisde ik af naar een van de meest bijzondere gebouwen in Nederland, het VPRO-gebouw op het Mediapark, van het beroemde architectenbureau MVRDV. Met alle trappetjes, hellingen en knusse hoekjes is het een nachtmerrie voor de Arbo-kneusjes. Het deed me denken aan Apekooien dat we vaak speelden tijdens de gymnastiekuren op de middelbare school. Hoewel ik me binnen de architectuur tot het Prins Charles-kamp reken, rust mijn zegen op dit moderne bouwwerk. Sterker, een inspirerender kantoorgebouw heb ik in mijn leven nooit gezien. Van daaruit naar het NOS-gebouw waar ik de opnamen van het Jeugdjournaal bijgewoond, waar een oude studievriend van me eindredacteur is. Fascinerend hoeveel energie en voorbereiding er zit in een nieuwsuitzending van tien minuten. Ik koester een zekere bewondering voor de nieuwslezers. Ik zou kapot gaan van de zenuwen als ik live iets moest doen. Sterker, ik heb het wel eens gedaan, bij AT-5. Een jaar of tien geleden, toen ik nog jong en onbedorven was, werd ik door Chazia Mourali, die zich had vermaakt met mijn essay’s in De Groene, uitgenodigd om samen met Chriet Titulaer, Maurice de Hond en een UVA-professor (wiens naam ik vergeten ben) aan tafel te zitten om te debatteren over de toekomst. De opnamen heb ik nooit terug durven zien. Het viel niet mede, temeer de andere studiogasten jarenlange ervaring hadden met dit soort optredens. Wat me nog het meest bijstaat is de opmaaksessie, waarbij Mourali in de stoel naast me lach. Heb nog altijd een zwak voor haar, al heb ik geen idee wat ze momenteel doet.
Na de Jeugdjournaal-opnamen wezen eten bij genoemde vriend en zijn vrouw, en het hondje Trudy. De kinderen lagen boven stil te slapen. Het was vanouds en de tijd vloog.
De avond ervoor was ik bij andere vrienden, in de deftige stad Haarlem, waar ik vroeger wel eens op vakantie ging en waar Hermans plechtig hardop verklaarde: ‘Haarlem, geboortestad van Harry Mulisch’, zodra hij vanuit Amsterdam komend met de trein de stad Haarlem binnenreed en daar de koepelgevangenis zag. Maar bovenal is het natuurlijk de stad van Godfried Bomans. We hebben lekker gegeten, geouwehoerd en gekaart, hartenjagen. Voor het eerst heb ik daarmee gewonnen, tot ieders verbazing, niet in het minst mijn eigen.
Vanuit Parijs bereikte me onderwijl een bericht over de manier waarop de GPD met haar personeel omgaat, in het onderhavige geval de correspondent in Brazilië. Ik citeer:
“Wat betreft Frans Lindenkamp. Die was speciaal in Nederland om met Marcel van Lingen [de hoofdredacteur] te praten over de wijze waarop ze uit elkaar zouden gaan. Frans had heel aardig geformuleerd dat hij meende recht te hebben op een vergoeding vanwege zeventien jaar correspondentschap. Van Lingen zei doodleuk: ,,Ik heb hier helemaal geen zin in. Zal ik jou eens wat zeggen: jij levert shit, complete shit, al jarenlang.” En hij heeft hem de deur gewezen. Geen afvloeiingsregeling, geen envelopje ofzo, niets.”
Dagblad Trouw blijkt trouwens ook geen al te frisse werkgever te zijn, maar daar kom ik een andere keer op terug.
Na een paar dagen begon ik de Engelse pers te missen (al genoot ik volop van Frits Abrahams stukje over zijn kat). In The Sun is de heksenjacht geopend op de dames en heer van de afdeling kinderzorg van de Londense deelgemeente Haringey, onder wier toezicht de 17 maanden oude Baby P. is doodgemarteld. De verantwoordelijke managers verschuilen zich achter procedures en koesteren hun duurbetaalde banen. Op maandag kopte The Sun in gitzwarte letters GO NOW, met daaronder de foto’s van de betrokkenen en daarboven de tekst
A DAMNING REPORT WILL TODAY PROVE THESE 4 SOCIAL WORKERS BETRAYED BABY P. SO FAR, THEY HAVE CLUNG TO THEIR JOBS. HAVE THEY NO SHAME?
Een dag later, toen bekend werd dat ze waren ontslagen, maar wel tonnen aan gouden handdrukken meekrijgen stond er in lettercorps 39
BLOOD MONEY.
Kijk, zo komen we ergens. Elders klagen de kwaadaardige minkukels van de gemeente Almelo over de kritische, vasthoudende en bewonderenswaardige journalisten van Zembla.
Het zijn van die pennenlikkers die met plezier naar congressen van de gezondheidszorg gaan, waarover Theodor Dalrymple onlangs in The Speckie sarcastisch schreef:
“One of the lectures was given by a lady apparatchik from the Department of Health whose gramacing attempts at smiles, and whose bodily writhing as she tortured the English language with neologisms, acronyms and platitudes in the service of evident untruth, made Gordon Brown’s bonhomie seem like a model of spontaneity.”
Gordon Brown, de roverhoofdman! In Engeland is zijn regering begonnen met de arrestatie van leden van de oppositie. Ik roep al jaren dat dit vrije land onder New Labour langzaam, doch steeds rapper, verandert in een politiestaat. Misschien dat ik eindelijk wordt geloofd. Ik zal er nog over corresponderen voor het mooiste weekblad van Nederland.
Als Brown een kat heeft, heet deze waarschijnlijk Mao, bedacht ik me.
Over katten gesproken. In The Daily Telegraph las ik een treffend in memoriam over de dierenarts Nick Mills, die werkte als een sekstherapeut voor paarden en een skateboard heeft ontwikkeld voor reumatische schildpadden. Bij deze alinea schoot ik in de lach:
He was once summoned across the street from where he was spaying a cat to attend a bank security guard who had been shot. As he knelt down in his green surgeon’s robe to assure the wounded man that he would be all right, the victim retorted: “That’s what you said about my cat last week, and it died.”
Elders las een verhaal over een kat die reeds de leeftijd van 27 jaar heeft bereikt, en nog dagelijks kattenkwaad uithaalt. Ik hoop van harte dat Kate Poes zo oud wordt, en dan wel op deze manier. Ze negeerde me bij thuiskomst, totdat ik een blikje Kitekat tevoorschijn haalde, dat op miraculeuze manier door de douane was gekomen op Schiphol. Dat kon helaas niet worden gezegd van de pot Speculoos die ik voor mijn Vlaamse collega E. had mede proberen te smokkelen. Deze werd door een dienstklopper in beslag genomen. Ik vroeg hem of hij plezier in zijn werk had en of hij de pot meeneemt voor zijn kinderen. Belediging van een ambtenaar is dit niet omdat hij voor een particulier beveiligingsbedrijf werkt. De stakker beriep zich natuurlijk op ‘re regels’, die worden gemaakt door democratisch gekozen zwakzinnigen in Brussel of Den Haag. Kort daarvoor ruzie gemaakt met een douaneman die wilde dat ik mijn wollen ijsmuts (met touwtjes) afzette, waarna ik zei dit voor mijn geloof te dragen (de rokerskerk), maar dat mocht niet baten.
Tussendoor ben ik even naar de tranferbalie van de KLM gelopen, op zoek naar een vriendin die er dienst had, maar waar? Ik vroeg het aan een dame in blauw die het voor me uitzocht, maar mijn vriendin was even onbereikbaar. Eenmaal ik Londen kreeg ik een SMS van die vriendin met de mededeling: “Ik hoorde dat je naar me hebt gezocht… Ze vonden je een knap ding.” Dat ik geniaal was, had ik al op vroege leeftijd door, maar knap… Kortom, knap én geniaal. Waar vind je dat nog?
In het vliegtuig begonnen aan het boek Moord!, waarin Nederlandse strafrechtadvocaten belangrijke moordzaken beschrijven. Er stond een fraaie bijdrage in van Peter Plasman, wat ik nog steeds de meest vindingrijke advocaat van Nederland vind, terwijl Jan Boone de meest empathische is. Andere mooie essays kwamen van Gert-Jan Knoops, Cees Korvinus en de snel rijzende ster Esther Vroegh. De verhalen gaven boven alles een vernietigend beeld van de politie en met name justitie, waar men nog weinig geleerd bleek te hebben van ‘Putten’ en ‘Schiedam’. Wat vooral opvalt is het onvermogen van justitie om het ongelijk toe te geven. Prestige gaat voor alles, ook voor mensenlevens. Veel rechters nemen trouwens nog steeds onbegrijpelijke beslissingen. Ik ga het bespreken voor Het Advocatenblad, samen met het voortreffelijke boekje van mijn ex-collega’s Estella Heesen en Anke Sprankel over het Holleeder-proces, de boef die, zo viel me als eerste op, dezelfde initialen heeft als de Grote Schrijver Hermans.
Heb ik het al over Boris gehad? Die wil dat randgroepjongeren wat minder naar hiphop en soortgelijke geluiden luisteren en zich wat meer bezig gehouden met Shakespeare. Een gedurfd voorstel om een tijd van cultuurrelativisme. Het deed me denken aan een citaat van een Franse filosoof, wiens naam me even ontschoten is (wat is er met mijn geheugen aan de hand?), dat ik tegenkwam in een eerste versie van Parijs Denkt
“Wanneer je ‘de’ cultuur voorstelt als een instrument van de dominante elite, als je stelt dat een toneelstuk van Shakespeare op gelijke hoogte staat met een popliedje; als een gedicht van Racine dezelfde waarde is als een bord couscous, wie verbaast zich er dan nog over dat er bibliotheken in vlammen opgaan?”
Boris krijgt ongetwijfeld steun van de kinderboekenschrijver Philip Pullman die actie voert tegen de sluiting van schoolbibliotheken. De farizeeërs van New Labour willen zulke essentiële voorzieningen vervangen door “virtual learning environments”. Och wee. Och wee.
Op donderdag naar de University College Londen geweest waar Koningin Beatrix (vergezeld door haar schoondochter Mabel) te gast was bij de presentatie van het boek. Helaas heb ik Hare Majesteit, die ik bewonder, geen hand kunnen schudden. Ik dommelde een beetje weg bij alle Eurofiele toespraken, maar na afloop waren er fijne drankjes en toastjes, welke in consumeerde in nabijzijn van collega’s van de Gezond Verstandkrant, de Lux et Libertas-bode en de Verrekijk. Bas de Gaay Fortman was er ook, maar die is van voor mijn tijd.
Gerookt mocht er natuurlijk niet. Zou Beatrix roken vroeg ik me af? In het weekeinde had ik een oude column gelezen van een NRC-redactrice en stamgast (en buurvrouw) van Het Papeneiland. Ze schreef:
“Niet zolang geleden was ik aanwezig op paleis Noordeinde, waar koningin Beatrix de Prijs der Nederlandse letteren uitreikte aan Paul de Wispelaere. Niet dat ik een voorstander van de monarchie ben, maar aan het hof weten ze tenminste hoe het hoort. In de zaal waar werd gerecipieerd stonden op alle tafels asbakken. Toen ik een hofdame bedankte voor deze voorkomendheid en haar voorhield dat het paleis één van de weinige plekken in Nederland is waar nog onbekommerd gerookt kan worden, lachte ze besmuikt. Vroeger ging het er pas echt hoffelijk aan toe, vertelde ze. Toen stonden er naast de asbakken zilveren bekers met sigaretten, maar dat vindt de koningin nu te ver gaan. Wat Amy nog niet wist, weet Beatrix namelijk wel: roken is dodelijk. Roken is slecht. Ik weet het ook, maar ben verslaafd. Je moet ergens aan doodgaan. Wij verslaafden willen heus wel bij een bezoek aan het hof onze eigen rookwaren meebrengen. De 10.000 gulden boete komt gelukkig niet voor onze rekening, die betaalt de beheerder: hare majesteit of haar aardige hofdame.”
Het gebrek een nicotine werd even later meer dan goedgemaakt tijdens een diner (Marinated artichoke hearts, West Country goat’s cheese, baby leaves, pine nuts, aged red wine dressing – alleen de honing over de geitenkaas ontbrak) van een puik geklede vriend die een weekje voor zaken in Londen moest zijn. We zaten op het deftige en goedverwarmde rookterras bij de Bedford Chambers aan Covent Garden. Eindeloos en inspirerend ouwehoeren over de kommer en kwel op de financiële markten en de dagboeken van Evelyn Waugh die mijn tafelgenoot net gelezen had. Enkele goede ideeën voor Groene-stukken opgedaan. Het bleek dat hij een avond ervoor had gedineerd bij de Trafalgar Tavern in Greenwich, waar een gietijzeren Horatio Nelson voor de deur staat en waar mijn onvolprezen boek Londen Denkt begint. Er moet een God zijn die dit allemaal heeft bedacht.
Naast het warme terras staan twee rode telefooncellen, een zeldzaamheid in het moderne, geglobaliseerde Londen. Da’s nog een nadeel van privatiseringen: alles wordt er lelijk van. Bij het ontwerpen van deze cellen heeft Sir Giles Gilbert Scott zich, zo las ik onlangs, gebaseerd op de graftombe die Sir John Soane voor zijn vrouw en zichzelf had ontworpen en die te zien is op de begraafplaats Old St Pancras.
In de trein terug een bericht gelezen over een schoonheidswedstrijd voor vrouwelijke studentes van de LSE, wat de toorn wekte van enkele onwelriekende feministen die zware woorden als seksisme in de mond nemen. Ben benieuwd hoe ze reageren op de reclamecampagne van Dolce & Gabbana voor strak herenondergoed. Gelukkig was daar The Guardian die met liefde en empathie schreef over de verongelijkte dames:
“Many women are fighting back. Katie Curtis, the National Union of Students’ women’s officer, says that ‘it is unacceptable for events which objectify women to take place in our educational institutions. Universities should be about expanding people’s minds, not judging them on their appearance’.
Wat is er mis met ‘object worden’? Dat kan juist heel bevrijdend werken. Kijk naar Warhol, of lees Baudrillard.
Wat zouden de femi’s hebben gedacht van de Franse actrice Arletty die tijdens de oorlog een relatie had met een Duitse Luftwaffe officier. Het werd haar niet vergeven maar op kritiek reageerde ze met de onvergetelijke woorden. “My heart is French but my arse is international.”
Welaan, het is vrijdag en denk met nostalgie terug aan de Sinterklaasavonden in het verleden. Hier in Engeland hebben we nu ook een Sinterklaas. Hij heet Gordon Brown, die steelt van de armen en geeft aan de rijken. Nu weer krijgen mensen die hun hypotheek niet kunnen betalen (veelal omdat ze roekeloos hebben geleend) respijt, terwijl huurders geen cent krijgen. Het is allemaal belonen van slecht en onverantwoordelijk gedrag. Ondertussen zit ik thans op kantoor, en Jaya in Suffolk op de boederij van Shanti en Mark. Het is tijd om aan het werk te gaan, maar niet na u allen te hebben vermaakt met deze ingezonden brief in mijn lijfkrant, over de manier waarop de BBC verslag heeft gedaan van het moslimterrorisme in Bombay:
Sir – BBC reporters in Bombay refer to the train station rather than the railway station. I thought that the BBC was meant to uphold linguistic standards.
David Dodd, Ingoldsby, Lincolnshire
Geef een reactie so far
Een reactie plaatsen
