Het land maakt zware tijden door, het ‘Nee’-kamp beloofde gouden bergen en het anti-Brusselse sentiment rukt op in Europa. En, niet te vergeten, de bewoners van Ierland hadden de Europese establishment al twee keer eerder laten schrikken. De voorwaarden voor een Iers ‘Nee’ waren ruimschoots aanwezig, maar toch hebben de eilandbewoners in een referendum ‘Ja, okay, doe maar’ gezegd tegen het Europese begrotingsverdrag. Het resultaat legde wel een maatschappelijke tweedeling bloot: de middenklasse en de boerenstand stemden massaal voor, terwijl de minder welvarende Ieren zich sceptisch toonden. Iets meer dan de helft van de kiesgerechtigde Ieren had de regen getrotseerd om het ‘votálá stáisiún’ te bezoeken De relatief ruime overwinning is een opsteker voor de Europa-gezinde regeringspartijen, het centrum-rechtse Fine Gael en Labour, de vakbondspartij. Het uitroepen van het volksraadpleging had eerder dit jaar gezorgd voor een siddering in eurogezinde kringen. Geen andere land durfde zo’n gok te nemen. Bovendien hadden de Ieren bij de referenda over de verdragen van Nice en Lissabon voor Brusselse weerzin en woede gezorgd door eigenwijs en onverwacht ‘Nee’ te stemmen. In de herkansing kwam er, na dreigende taal vanaf het continent, uiteindelijk toch een ‘Ja’ uit de stembus. Dat alles vond plaats in een tijd dat de Keltische Tijger nog gezond leek te zijn. Dit keer hadden de geteisterde Ieren niet de macht om het verdrag tegen te houden. Met een ‘Nee’-stem zouden de eilandbewoners vooral zichzelf treffen omdat ze dan waarschijnlijk geen aanspraak meer konden maken op het noodfonds. Het ‘Ja’-kamp was een stuk bescheidener dan bij eerdere referendumcampagnaes. Bij ‘Lissabon’ werden er banen in het vooruitzicht gesteld, maar sindsdien zijn er door de bankencrisis slechts banen verloren gegaan. Dit keer luidde ‘stabiliteit’ de bescheiden belofte. Dankzij flinke bezuinigingen klimt Ierland langzaam uit een diep dal, maar de werkloosheid zit nog altijd in de dubbele cijfers. Per uur verlaten negen, met name jonge, Ieren het land om hun heil te zoeken in Groot-Brittannië, Canada of Australië. Veel ‘Ja’-stemmers komen uit welvarende wijken, zoals het Dublinse Sandymount, waar 77% voor stemde. De leden van de middenklasse hebben de bankencrisis uiteindelijk zonder al teveel pijn doorstaan, behalve degenen die in de bouwsector werken, zoals aannemers, makelaars en architecten. Ook de grote ambtenarenbonden, de achterban van de Labour Partij, zijn voor het verdrag. Ierse ambtenaren hebben afgelopen jaren vijftien procent van hun inkomen moeten inleveren, maar verdienen nog altijd een stuk meer dan hun collega’s op het vasteland. Een andere belangrijke groep voorstanders was de behoudende plattelandsbevolking. Dat heeft te maken met eigen belang, want veel boeren zijn afhankelijk van Europese landbouwsubsidies. De leden van de arbeidersklasse hebben in meerderheid tegen het verdrag gestemd, vooral uit protest tegen het bezuinigingsbeleid van de regering. Bij de crisis zijn, naast de hoogste inkomens, vooral de kleine middenstanders, laagstbetaalde arbeiders en werklozen in hun beurs getroffen. Zij vormen de uitdijende achterban van het links-populistische Sinn Féin, dat onder de slogan ‘Austerity isn’t working’ fanatiek campagne voerde. In de West-Dublinese arbeiderswijk Ballyfermot stemde bijna negen op de tien kiezers tegen. Ook de bevolking van Donegal zei ‘No’. Dit rebelse graafschap in het noordwesten, waar Sinn Féin traditioneel veel aanhang heeft, is wat eurosceptischer dan de rest van het groene eiland. Euro-gezinde politici reageerden met ingehouden blijdschap op de uitslag. ‘Binnen de regering heerst er geen jubelstemming, maar wel opluchting’ zei minister van Transport Leo Varadkar tegenover de verzamelde pers. Leden van de Ierse regering hadden de kiezers Griekse of Spaanse toestanden in het vooruitzicht gesteld bij een ‘Nee’. Sinn Fein-leider Gerry Adams zei dat veel van zijn landgenoten, bang gemaakt door de regering, met ‘lange tanden ‘Ja’ hebben gestemd. Dat was ook de mening van de rijke zakenman Declan Ganley, die net als bij ‘Lissabon’ het ‘Nee’-kamp ondersteunde. Ganley, van wie vermoed wordt dat hij vooral zijn eigen financiële belangen vertegenwoordigt, voegde eraan toe dat het nu aan Europa is om het door de Ieren geschonken vertrouwen te belonen.
Geef een reactie so far
Een reactie plaatsen
